Connected cars: mag Nokia zijn licentienemers zelf kiezen?

Mag Nokia zijn licentienemers zelf kiezen? Dat is - simpel gezegd - één van de vragen die onlangs door het Landgericht Düsseldorf aan het Hof van Justitie van de Europese Unie is gesteld. De Duitse rechter legde hierover vragen voor in het kader van een procedure tussen Nokia en Daimler (de autofabrikant) in het kader van het gebruik van geoctrooieerde telecommunicatietechnologie van Nokia in connected cars, zonder licentie daarvoor van Nokia.

De zaak tussen partijen is inmiddels geschikt, maar de onderliggende juridische problematiek blijft interessant. Daimler heeft geen licentie voor het gebruik van Nokia's octrooien, maar Daimler's leveranciers - die de producten leveren waarin de technologie van Nokia wordt gebruikt - willen een licentie afnemen waardoor Daimler ook vrij zou zijn de technologie te gebruiken. Nokia weigert de leveranciers echter een onbeperkte licentie te verlenen, waarmee ook het gebruik door de autofabrikanten toegestaan zou zijn. Daimler meent dat Nokia daarmee misbruik maakt van zijn machtspositie.

De vraag is of het Nokia vrijstaat enerzijds géén licentie te verlenen aan de toeleveranciers van de producten waarin de technologie van Nokia wordt gebruikt, en ondertussen Daimler als fabrikant van het eindproduct - de auto - aan te spreken wegens octrooi-inbreuk. Een belangrijk aspect daarbij is dat de octrooien in kwestie van Nokia 'standaard-essentieel' zijn voor de gebruikte telecomtechnologie. Dat betekent dat het niet mogelijk is deze telecomtechnologie, in dit geval UMTS en LTE, te gebruiken zonder inbreuk te maken op de octrooien van Nokia.

Dat geeft Nokia als houder van octrooien die zien op een deel van die standaard een bijzondere machtspositie. Nokia kan partijen met een beroep op zijn standaard-essentiële octrooien immers uitsluiten van toegang tot die standaardtechnologie. Om misbruik daarvan te voorkomen, zijn octrooihouders die een octrooi aanmelden als essentieel voor de standaard gehouden om te verklaren dat zij aan partijen die een licentie willen, een licentie zullen verlenen onder voorwaarden die 'fair, reasonable and non-discriminatory' zijn (ofwel: FRAND).

Royalties

Zonder in detail te treden over de verdere aard en inhoud van FRAND-licentievoorwaarden, is een belangrijke factor daarbij de door de octrooihouder gevraagde royaltyvergoeding. En een manier om die royaltyvergoeding te berekenen is op basis van de prijs van het eindproduct waarin de relevante technologie wordt toegepast. In dat opzicht maakt het nogal een verschil of Nokia een licentie verleent aan de leveranciers van chips of andere relatief kleine onderdelen, of aan Daimler, die als eindproduct een auto aflevert.

Uitgaande van de verklaring van de standaard-essentieel octrooihouder om aan iedere partij die dat wil een licentie onder FRAND-voorwaarden te verlenen, ligt voor de hand dat Nokia de boot niet kan afhouden bij de ene partij, om vervolgens bij de ander aan te kloppen. Het is echter de vraag hoe het Hof van Justitie de rechten van de gebruiker van de technologie en de verplichtingen van de standaard-essentieel octrooihouder meer specifiek zal inkleden.

Schikking

Is Nokia er gelet op zijn machtspositie toe gehouden om prioritair een licentie te verlenen aan toeleveranciers alvorens aan te kloppen bij eindverkopers, en kan Daimler zich als eindverkoper in dit geval verschuilen achter het ontbreken van een onbeperkte licentie bij zijn leveranciers? Of mag Nokia ervoor kiezen om tegen Daimler op te treden, nog voordat met partijen in een eerdere productiefase wordt gesproken over een licentie? Of nog een alternatief: kan Nokia toeleveranciers uitsluitend een beperkte licentie verlenen die zich niet uitstrekt tot gebruik van de technologie door eindverkopers zoals Daimler, en dus los van enige licentie bij toeleveranciers vereisen dat Daimler een eigen licentie afneemt?

Het antwoord op deze vragen zal helaas nog even op zich laten wachten, want op het moment van publicatie van dit artikel is bekend geworden dat Nokia en Daimler een schikking zijn overeengekomen. Daarmee zijn deze vragen aan het Hof van Justitie komen te vervallen, en is het wachten op een ander geschil waarin deze vragen zullen opkomen.