Handen wassen en witwassen in tijden van COVID-19

Waar menig individu de afgelopen periode zijn handen stuk wast door het coronavirus, zijn criminelen druk bezig met het herorganiseren van handelsstructuren om geldbedragen wit te wassen. Zo berichtte Het Financieele Dagblad (FD) op 12 mei jl. dat het cashtransport is belemmerd door alle grenssluitingen en ook inter-nationale verrekeningen van bijvoorbeeld drugstrans-porten stokken. Om deze redenen kunnen de grote hoe-veelheden zwart geld minder makkelijk verplaatst worden, waardoor het zich op bepaalde plekken zal gaan ophopen. Zo vond de politie begin mei van dit jaar in een woning in Eindhoven bijna € 13 miljoen. Een van de grootste vondsten van contant geld ooit in Nederland, aldus de politie. Nu de coronacrisis grote financiële gevolgen heeft en risico's kent voor criminelen, is de vraag hoe zij nu hun illegaal verdiende geld zullen ver-plaatsen.

De verwachting van het Anti Money Laundering Centre (AMLC) is dat witwassen met een digitale omweg via cryptocurrency, zoals bijvoorbeeld bitcoins, zal plaatsvinden. Geen gekke gedachte nu het 'oude vertrouwde' handelspatroon flink verstoord is geraakt. Georganiseer-de misdaadgroepen hebben immers de neiging om veel energie te steken in het diversifiëren van witwasmetho-des, van primitieve tot zeer complexe structuren. In veel gevallen geven criminelen er de voorkeur aan om winst te genereren in contanten, omdat het gebruik hiervan het gemakkelijkst de illegale herkomst van de winst ver-hult. Op deze manier voorzien criminelen (deels) in hun levensonderhoud met cash afkomstig uit illegale bron. Dat is momenteel ingewikkelder, omdat veel bedrijven geen cash aannemen of tijdelijk gesloten zijn (of waren) en daarom een significante omzetdaling (zouden moe-ten) kennen. Denk aan de traditionele dekmantels in de vorm van een nagelstudio, zonnestudio, café, kapsalon of sportschool. Veel scenario's voor het doorstaan van deze 'zwar(t)e financiële crisis' van criminelen zijn denkbaar, maar een daarvan zal door het anonieme en digitale karakter voor de slimme crimineel het aantrek-kelijkste zijn: het witwassen van zwart geld door middel van cryptocurrencies, zoals bijvoorbeeld bitcoins.

In deze bijdrage stellen wij het witwassen van bitcoins (in tijden van de pandemie) centraal. Wij gaan kort in op de werking van bitcoins (par. 2), hoe het witwassen van bitcoins in de praktijk gebeurt (par. 3 en 4), welke risi-co's er - op het eerste gezicht - aan het witwassen van bitcoins kleven (par. 5) en ronden af met een blik op de toekomst.